بوشن پرسی

بوشن پرسی یک اتصال مستقیم برای وصل کردن دو سر لوله‌های چندلایه (PEX-AL-PEX، PERT-AL-PERT و مشابه) است که با استفاده از فکِ دستگاه پرسی، غلاف فلزیِ آن روی بدنه و لبه‌ی لوله پرس می‌شود و یک آب‌بندی دائمی، ایمن و بدون نشتی ایجاد می‌کند. این قطعه در لوله‌کشی آب سرد و گرم بهداشتی، گرمایش رادیاتوری و گرمایش از کف، به‌دلیل سرعت نصب بالا و عدم نیاز به شعله یا چسب، بسیار پرکاربرد است.

ساختار و اجزای بوشن پرسی

• بدنه‌ی اتصال: معمولا از برنج فورج‌شده (DZR/CW617N) یا استیل ضدزنگ، با دقت ماشین‌کاری بالا.
• غلاف/اسلیو پرسی: حلقه‌ی فلزی که زیر فک قرار گرفته و هنگام پرس، روی لوله و بدنه فشرده می‌شود.
• اورینگ‌های آب‌بند: غالبا EPDM برای آب بهداشتی و دما/فشارهای رایج؛ در برخی کاربردهای ویژه از FKM استفاده می‌شود.
• نشیمن‌ها و شیارهای راهنما: برای اطمینان از ورود کامل لوله تا عمق مشخص و توزیع یکنواخت فشار پس از پرس.

انواع رایج

• بوشن پرسی هم‌قطر (مستقیم): اتصال دو لوله با یک سایز.
• بوشن پرسی تبدیل: اتصال دومه‌ای با سایزهای متفاوت (مثلا 20×16).
• مدل‌های LBP (Leak Before Press): در فشار اولیه‌ی تست، نشتی عمدی قبل از پرس کامل را نشان می‌دهند تا خطای نصب به‌موقع شناسایی شود.

سازگاری با لوله و فک پرس

• مناسب لوله‌های چندلایه PEX-AL-PEX/PERT-AL-PERT در سایزهای متداول 16، 20، 25 و 32 میلی‌متر (در برخی سیستم‌ها تا 40).
• پروفیل فک پرس باید با سیستم سازنده یکی باشد (رایج: TH، U، H، B). عدم تطابق پروفیل باعث آب‌بندی ناقص یا آسیب اتصال می‌شود.
• استفاده از ابزار کالیبراسیون/پخ‌زن برای بازگرداندن دایره‌گی و ایجاد لبه‌ی مناسب، الزامی است.

محدوده عملکرد معمول

• فشار کاری: غالبا تا 10–16 بار (بسته به سیستم).
• دما: کارکرد پیوسته تا حدود 70–95°C و گذرای بالاتر طبق دستورالعمل سازنده.

نکته: مقادیر دقیق را همیشه با دیتاشیت همان برند تطبیق دهید.

کاربردها

• آب سرد و گرم بهداشتی ساختمان
• گرمایش رادیاتوری و گرمایش از کف
• حلقه‌های فن‌کویل و موتورخانه‌های سبک
• (در صورت تایید سازنده) برخی سیالات غیرخورنده یا محلول‌های گلیکولی سیستم‌های گرمایش

مزایا

• سرعت نصب بالا و یکنواختی کیفیت اتصال
• آب‌بندی دائمی بدون نیاز به رزوه‌کاری، چسب یا شعله
• مقاومت عالی در برابر خوردگی و رسوب‌گرفتگی نسبت به اتصالات فلزی قدیمی
• افت فشار کم به‌دلیل مسیر عبوری مناسب

محدودیت‌ها

• نیاز به دستگاه و فک پرسی متناسب با پروفیل سازنده
• غیرقابل بازکردن بودن اتصال پس از پرس (برای اصلاح باید برش داد)
• حساسیت به کالیبراسیون و عمق درج؛ بی‌دقتی = ریسک نشتی

راهنمای انتخاب

1. سایز لوله و نوع آن (PEX/PERT) را مشخص کنید.
2. برند و پروفیل فک سازگار (TH/U/H/…) را قطعی کنید.
3. برای آب گرم/گرمایش طولانی‌مدت، اورینگ مناسب (EPDM/FKM) و بدنه‌ی مقاوم به دزونکفی کِی‌شدن (DZR) را ترجیح دهید.
4. اگر سیستم شما تست فشار و تحویل‌گیری سخت‌گیرانه دارد، مدل‌های LBP انتخاب هوشمندانه‌ای هستند.

دستور نصب گام‌به‌گام

1. برش عمود لوله با قیچی مخصوص.
2. کالیبراسیون و پخ‌زنی: شکل‌دهی دهانه برای ورود هم‌محور و بدون لب‌پَر.
3. علامت‌گذاری عمق درج روی لوله (مطابق نشانه روی اتصال/کاتالوگ).
4. جا زدن لوله تا رسیدن کامل به نشیمن اتصال (خط نشانه دیده نشود).
5. قرار دادن فک پرس با پروفیل صحیح روی غلاف و اجرای پرس طبق دستور (در برخی سیستم‌ها دو بار پرس با چرخش 90° لازم است).
6. کنترل چشمی: یکنواختی چینِ غلاف، عدم جابجایی لوله، دیده نشدن خط نشانه.
7. تست فشار: تخلیه هوا، سپس تست هیدرواستاتیک (معمولا 1.5× فشار کار) در بازه زمانی اعلام‌شده توسط سازنده.

اشتباهات رایج و راه‌حل

• عدم کالیبراسیون پس از برش → بیضی شدن دهانه و نشتی.
• پروفیل فک اشتباه → لهیدگی یا آب‌بندی ناقص.
• درج ناکامل لوله (خط نشانه هنوز پیداست) → کاهش طول آب‌بندی.
• کثیفی روی اورینگ/دهانه → پیش از مونتاژ تمیز کنید؛ از روان‌کننده‌های نامناسب استفاده نکنید.
• شعاع خمش کمتر از حد مجاز نزدیک اتصال → ترک‌های میکرو و نشتی دیرهنگام.

جدول سایزبندی پیشنهادی (نمونه)

مدل	سایز (میلی‌متر)	نوع	پروفیل فک سازگار	اورینگ	کاربرد پیشنهادی
بوشن پرسی هم‌قطر	16×16	مستقیم	TH/U (بسته به برند)	EPDM	آب سرد/گرم، گرمایش از کف
بوشن پرسی هم‌قطر	20×20	مستقیم	TH/U/H	EPDM	آب گرم بهداشتی/رادیاتور
بوشن پرسی تبدیل	20×16	تبدیل	TH/U	EPDM	اصلاح سایز در انشعاب
بوشن پرسی هم‌قطر Heavy	25×25	مستقیم	TH/H	FKM	دمای بالاتر/گلیکول (در صورت مجاز)
بوشن پرسی هم‌قطر	32×32	مستقیم	TH/H	EPDM	رایزرهای اصلی سبک

این جدول نمونه‌ی عمومی است؛ مشخصات نهایی را با برند انتخابی هماهنگ کنید.